ÇEMBERDE AÇILAR
Düzlemde sabit bir noktadan eşit uzaklıktaki noktalar kümesine
çember denir.
O noktasından r uzaklıktaki noktalar kümesi

O merkezli ve r yarıçaplı çemberdir.


Çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasına kiriş denir. [CD] kirişi gibi.
En uzun kiriş merkezden geçen kiriştir. O merkezinden geçen [AB] kirişine çemberin çapı denir.
Çemberi iki noktada kesen doğrulara kesen denir. d2 doğrusu çemberi K ve L noktalarında kestiğine göre

kesendir.
Çemberi bir noktada kesen doğruya teğet denir. d1 doğrusu çemberi T noktasında kestiğinden teğettir.
Çemberin merkezindeki 360° lik açı çember yayının tamamını görür.
Çember yayının açısal değeri 360° dir.

Çap çember yayını iki eşit parçaya ayırır. Her bir parça 180° dir.
ÇEMBERDE AÇI ÖZELLİKLERİ1. Merkez AçıKöşesi çemberin merkezinde olan açıya merkez açı denir. Bir merkez açının ölçüsü gördüğü yayın ölçüsüne eşittir.
m(AOB)=m(AB)=a
2. Çevre AçıKöşesi çemberin üzerinde

kenarları bu çemberin kirişleri
olan açıya çevre açı denir. Çevre açının ölçüsü

gördüğü
yayın ölçüsünün yarısına eşittir.


Aynı yayı gören çevre açının ölçüsü merkez açının ölçüsünün
yarısıdır.


Aynı yayı gören çevre açıların ölçüleri eşittir.
m(BAC) = m(BEC) = m(BDC)

Çapı gören çevre açının ölçüsü 90° dir.
m(AEB) = m(ACB) = m(ADB) = 90°
3. Teğet - kiriş açıKöşesi çember üzerinde
teğet - kiriş açı denir.
Teğet - kiriş açının ölçüsü

gördüğü yayın ölçüsünün yarısına eşittir. Aynı yayı gören teğet-kiriş açı ile çevre açının ölçüleri eşittir.
m(ABT) = m(ATC) = a
4. İç AçıBir çemberde kesişen farklı iki kirişin oluşturduğu açıya iç açı denir.
İç açının ölçüsü gördüğü yayların ölçüleri toplamının yarısına eşittir.

5. Dış Açıİki kesenin

iki teğetin veya bir teğetle bir kesenin
oluşturduğu açıya

çemberin bir dış açısı denir.

Bir dış açının ölçüsü

gördüğü yayların ölçüleri farkının yarısına eşittir.
APB açısı AB ve CD yaylarını gördüğüne göre


[PA teğet

[PB kesen


[PA teğet
[PC teğet
m(AC) = y
m(CA) = x
dersek

Burada
a + x = 180°
O merkezli yarım çemberde

m(APC) = a
m(AB) = b
a+b = 90°
6. Kirişler DörtgeniKenarları bir çemberin kirişleri olan dörtgene
kirişler dörtgeni denir.
Bir kirişler dörtgeninde karşılıklı açılar bütünlerdir.
m(A)+m(C)=180°
m(B)+m(D)=180°

Karşılıklı açılarının ölçüleri toplamı 180 olan bütün dörtgenlerin köşelerinden bir çember geçer. Kesişen iki çemberde oluşan ABEF ve BCDE dörtgenlerinde
m(ABE)=m(CDF)
m(AFD)=m(CBE)
m(ABE)+m(CBE)=180° olduğundan
[AF] // [CD]